29.01.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Çek Defterlerinin Baskı Şekline ve Bankaların Hamile Ödemekle Yükümlü Olduğu Miktarın Belirlenmesine İlişkin Tebliğ (Sayı: 2010/2)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile, süresinde ibraz edilen her bir çek yaprağı için bankaların ödemekle yükümlü olduğu tutar 16.350 TL olarak yeniden belirlenmiştir. Yapılan bu düzenleme, önceki tutara kıyasla %29’un biraz üzerinde bir artışa işaret etmekte olup, ekonomik koşullar ve artan ticari riskler dikkate alınarak çek hamillerinin kısmen korunmasını amaçlamaktadır.
Bu kapsamda, geçerli şekilde düzenlenmiş ve yasal süresi içinde bankaya ibraz edilmiş bir çekin karşılıksız çıkması halinde, muhatap banka, çekin dayandığı temel ticari ilişkiye bakılmaksızın, çek hamiline yaprak başına 16.350 TL ödeme yapmakla yükümlüdür. Söz konusu ödeme, her bir çek yaprağı için ayrı ayrı uygulanmakta olup, bankanın sorumluluğu yalnızca kanunen belirlenen bu sınırlı tutarla sınırlıdır; çek bedelinin tamamının ödenmesi anlamına gelmez.
Öte yandan, uygulamada sıklıkla gözden kaçırılan önemli bir husus bulunmaktadır: Bankanın bu ödemeyi yapmış olması, çeki düzenleyen kişinin hukuki ve cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Karşılıksız çek düzenleyen kişi;
- karşılıksız çek yaptırımları ile,
- çekten kaynaklanan icra takibi ile,
- ve alacaklının başvurabileceği diğer hukuki yollarla karşı karşıya kalmaya devam eder.
Nitekim bankanın yaptığı ödeme, çoğu durumda çek bedelinin yalnızca küçük bir kısmını karşılamakta; kalan alacağın tahsili için icra ve alacak takibi süreçlerinin başlatılması gerekmektedir. Bu aşamada izlenecek usul, takip türünün doğru belirlenmesi ve borçlunun malvarlığına etkin şekilde ulaşılabilmesi, alacağın fiilen tahsil edilip edilemeyeceğini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, çek alacaklarının tahsiline ilişkin süreçler hakkında daha ayrıntılı bilgi için Türkiye'de alacak tahsili ve davası başlıklı çalışmamızda açıklanan icra ve tahsilat mekanizmalarının ayrıca değerlendirilmesi faydalı olacaktır.
Sonuç olarak, bankanın ödeme yapması, çeki düzenleyen kişinin karşılıksız çek cezası ve çek icra takibi ile karşılaşmasını engellemeyecek olup böyle bir durumda mutlaka bir avukata danışılması önerilmektedir. Çünkü gerek çek hamilleri gerekse çek düzenleyenler bakımından karşılıksız çeklerin ciddi mali, hukuki ve cezai sonuçlar doğurduğu açıktır.
Düzenlemenin güncel hâli şu şekildedir:
(1) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;
a) Karşılığının hiç bulunmaması halinde,
1) Çek bedeli onaltıbinüçyüzelli Türk Lirası veya üzerinde ise onaltıbinüçyüzelli Türk Lirası,
2) Çek bedeli onaltıbinüçyüzelli Türk Lirasının altında ise çek bedelini,
b) Karşılığının kısmen bulunması halinde,
1) Çek bedeli onaltıbinüçyüzelli Türk Lirası veya altında ise çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmi karşılığı onaltıbinüçyüzelli Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,
2) Çek bedeli onaltıbinüçyüzelli Türk Lirasının üzerinde ise çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmi karşılığa ilave olarak onaltıbinüçyüzelli Türk Lirasını ödemekle yükümlüdür.
Yürürlük
Değişiklik 30.01.2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Dolayısıyla bu tarihten önce eski tebliğ yürürlükte olup banka tarafından 12650-TL ödeme yapılmaya devam edilecektir.
Değiştirilen geçici 2. maddeye göre bu tebliğden önce yayımlanan tebliğlere göre düzenlenen fakat sonradan ibraz edilen çekler için ödeme miktarı ise çek yaprağı başına 14.200-TL olarak belirlenmiştir. Karşılıksız çıkmasından şüphe duyulan çekler için 30.01.2026 tarihinden sonra bankaya ibraz etmek lehinize olabilir.
Yeni düzenleme aşağıdaki şekildedir:
Bu Tebliğden önce yayımlanan Tebliğlere göre bastırılan çeklerden ötürü muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde her çek yaprağı için ondörtbinikiyüz Türk Lirasına kadar ve kısmen karşılığının bulunması halinde ise bu miktarı her çek yaprağı için ondörtbinikiyüz Türk Lirasına tamamlayacak biçimde ödeme yapmakla yükümlüdür.
Konu hakkındaki sorularınız ve hukuki yardım için info@paldimoglu.av.tr üzerinden iletişime geçebilirsiniz.